CountedInYourName.org

English Cymraeg

Eich Lle yn y System

Golwg ymarferol, fesul elfen, ar sut mae systemau cyhoeddus yn gweithio mewn bywyd bob dydd.

Nid yw’r enghreifftiau isod yn rhestr gyflawn. Maent wedi’u cynnwys i roi cyd-destun ac i ddangos sut mae pobl yn rhyngweithio â systemau cyhoeddus ar wahanol gyfnodau o fywyd. Nid rhestru pob gwasanaeth yw’r diben, ond helpu i wneud y strwythur ehangach yn haws ei weld a’i ddeall.

Mae’r systemau hyn eisoes yn rhan o fywyd bob dydd, ac maent yn parhau pa un a yw lefelau cyfranogiad yn uchel neu’n isel.

Ond mae cyfranogiad yn helpu i siapio sut y caiff blaenoriaethau cyhoeddus eu clywed, eu hariannu, eu diogelu a’u gwella dros amser.

Pan fydd cymunedau’n cymryd rhan, mae eu hanghenion yn parhau’n weladwy o fewn y strwythurau sy’n eu gwasanaethu.

GRŴP OEDRAN: 16–25

Mynediad, hawliau cynnar ac annibyniaeth gynnar

CRYNODEB O RYNGWEITHIO Â’R SYSTEM (16–25)

Addysg a hyfforddiant

  • Addysg bellach, coleg neu chweched dosbarth
  • Prentisiaethau a chynlluniau hyfforddi a gefnogir gan y llywodraeth
  • Cymwysterau cenedlaethol, gan gynnwys TGAU, Safon Uwch a chymwysterau galwedigaethol
Cyrsiau a chyllid addysg bellach Prentisiaethau

Hunaniaeth a dechrau gweithio

  • Rhif Yswiriant Gwladol, fel arfer cyn 16 oed
  • Hawl i weithio a chofrestru treth
  • Y system TWE a’r fframwaith treth incwm
  • Ceisiadau neu adnewyddu pasbort oedolyn, lle bo hynny’n berthnasol

Defnyddir rhif Yswiriant Gwladol i gofnodi treth a chyfraniadau o fewn y system.

Mae gwasanaethau pasbort yn rhan o’r system weinyddol genedlaethol ar gyfer hunaniaeth a theithio.

Rhif Yswiriant Gwladol Treth Incwm / TWE Gwneud cais am basbort neu ei adnewyddu

Gyrru a thrwyddedu

  • Ceisiadau am drwydded yrru dros dro o 15 oed a 9 mis
  • Profion gyrru a thrwyddedu
  • Systemau cofrestru cerbydau

Dyma un o’r cysylltiadau uniongyrchol cyntaf sydd gan lawer o bobl â system weinyddol genedlaethol.

Gwneud cais am drwydded yrru dros dro Trosolwg o’r DVLA

Iechyd a gwasanaethau cyhoeddus

  • Mynediad at y GIG, gan gynnwys cofrestru â meddyg teulu, gofal ysbyty a gwasanaethau deintyddol
  • Gwasanaethau iechyd cyhoeddus
Gwasanaethau’r GIG

Rhyngweithio ag awdurdod lleol

  • Cymorth tai, lle bo hynny’n berthnasol
  • Gwasanaethau cyngor, gan gynnwys gwastraff, cyfleusterau lleol a chynllunio
  • Gwasanaethau cymunedol ac ieuenctid
Dod o hyd i’ch cyngor lleol
----------------------------------------
STATWS Y SYSTEM: WEITHREDOL
SAIL MYNEDIAD: OEDRAN / CYMHWYSTER
DARPARIAETH: BARHAUS
----------------------------------------

Mae’r gwasanaethau hyn yn gweithredu’n barhaus fel rhan o’r system gyhoeddus ehangach.

Nid yw eu gweithrediad yn dibynnu ar lefelau cyfranogiad mewn unrhyw un etholiad.

Maent yn cael eu darparu o fewn fframwaith llywodraethu parhaus.

GRŴP OEDRAN: 25–40

Cyfranogi, cyfrifoldeb a systemau bob dydd

CRYNODEB O RYNGWEITHIO Â’R SYSTEM (25–40)

----------------------------------------
STATWS Y SYSTEM: WEITHREDOL
SAIL MYNEDIAD: STATWS / PRESWYLFA / GWEITHGARWCH
DARPARIAETH: BARHAUS
----------------------------------------

Yn y cyfnod hwn, mae rhyngweithio â’r system yn dod yn fwy parhaus ac yn ehangach.

Mae’n cefnogi cyflogaeth, tai, bywyd teuluol a chyfrifoldebau bob dydd.

Mae’r gwasanaethau hyn yn parhau i weithredu waeth beth fo lefelau cyfranogiad mewn unrhyw un etholiad.

GRŴP OEDRAN: 40–65

Sefydlogrwydd, cyfrifoldeb a systemau hirdymor

CRYNODEB O RYNGWEITHIO Â’R SYSTEM (40–65)

----------------------------------------
STATWS Y SYSTEM: WEITHREDOL
SAIL MYNEDIAD: STATWS / CYFRIFOLDEB / CYMHWYSTER
DARPARIAETH: BARHAUS
----------------------------------------

Yn y cyfnod hwn, mae rhyngweithio â’r system yn aml yn dod yn fwy sefydlog, yn fwy haenog ac yn fwy hirdymor.

Gall gynnwys gwaith, tai, gofal, pensiynau, iechyd a chyfrifoldebau lleol ar yr un pryd.

Mae’r gwasanaethau a’r rhwymedigaethau hyn yn parhau o fewn fframwaith llywodraethu parhaus.

GRŴP OEDRAN: 65+

Cymorth, hawliau a pharhad gofal

CRYNODEB O RYNGWEITHIO Â’R SYSTEM (65+)

Iechyd a gofal parhaus

  • Gwasanaethau’r GIG a thriniaeth barhaus
  • Presgripsiynau am ddim, lle mae hawl ar sail oedran yn berthnasol
  • Profion llygaid a gofal rheolaidd
  • Mynediad at wasanaethau iechyd a chymorth

Mae gwasanaethau iechyd yn dod yn bwynt rhyngweithio parhaus o fewn y system.

Gwasanaethau’r GIG Presgripsiynau am ddim Profion llygaid y GIG

Cymorth a digwyddiadau bywyd

  • Cymorth a chanllawiau profedigaeth, lle bo hynny’n berthnasol
  • Cymorth gyda newidiadau mewn trefniadau byw
  • Mynediad at wasanaethau gofal preswyl neu ofal â chymorth, lle bo angen

Yn y cyfnod hwn, gall cymorth hefyd ymestyn i newidiadau mawr mewn bywyd, gyda gwasanaethau wedi’u strwythuro i ddarparu parhad lle bo angen.

Pan fydd rhywun yn marw Budd-daliadau profedigaeth Canllaw gofal cymdeithasol a chymorth
----------------------------------------
STATWS Y SYSTEM: BARHAUS
SAIL MYNEDIAD: OEDRAN / CYMHWYSTER / HAWL
DARPARIAETH: BARHAUS
----------------------------------------

Yn y cyfnod hwn, mae rhyngweithio â systemau cyhoeddus yn dod yn fwy parhaus ac yn fwy canolbwyntiedig ar gymorth.

Mae llawer o wasanaethau wedi’u strwythuro i ddarparu sefydlogrwydd, gofal a mynediad parhaus dros amser.

Mae’r systemau hyn yn gweithredu fel rhan o fframwaith ehangach sy’n parhau waeth beth fo cyfranogiad unigol mewn unrhyw un digwyddiad etholiadol.

Mae’r system yn parhau. Mae’n cefnogi, yn darparu ac yn gweithredu dros amser.

Mae deall y parhad hwnnw yn rhan o ddeall sut mae’r system yn gweithio.

Beth mae hyn yn ei ddangos

Caiff y gwasanaethau hyn eu darparu a’u cynnal o fewn fframwaith llywodraethu parhaus.

Mae deall beth mae’r system yn ei ddarparu yn helpu i esbonio sut mae’n gweithredu, a pham mae’n parhau.

Po fwyaf clir yw dealltwriaeth pobl o’u lle yn y system, y mwyaf clir y gallant benderfynu sut maent am gymryd rhan yn ei siapio.

Gweld y Fframwaith